Menu
Bewustwording

Fases van overprikkeling: zo herken je ze bij je kind.

Woedeaanvallen, bommen die barsten, intens verdriet of een enorme driftbui. Deze fases zijn waarschijnlijk herkenbaar voor iedere ouder. Bij gevoelige kinderen gebeurt dit echter vaak in de overtreffende trap. Niet gek wanneer je weet hoe de prikkelverwerking werkt bij hooggevoelige kinderen. Prikkels komen intenser binnen en worden dieper in de hersenen verwerkt. Dat zorgt er dus ook voor dat ze intens kunnen ontploffen, intens verdrietig kunnen zijn of juist intens driftig worden. Maar wist je dat dit de laatste fase van overprikkeling is? En dat daar dus nog een aantal fases voor zitten? In deze blog leg ik je uit welke fases dit zijn en hoe je kunt voorkomen dat jouw kind in de laatste intense fase belandt.

De functie van de fases

Voor ik meer vertel over de fases van overprikkeling, wil ik je eerst vertellen wat de functies zijn van deze fases. Elke fase heeft namelijk als doel om te kunnen ontladen van alle prikkels die binnenkomen. Ik ga even uit van het voorbeeld van een “bom die barst”. Hierbij heeft je kind dus al een aantal fases doorlopen en heeft het lichaam al op meerdere manieren geprobeerd om te kunnen ontladen. Je kind komt uiteindelijk in die laatste fase terecht en heeft op dat moment geen controle of sturing meer over het lichaam. Het lichaam overstemt op dat moment het denken en start het proces van ontladen. Het gevolg, de bom barst. Je kind zal boos zijn, schreeuwen of misschien wel fysiek reageren. Mega heftig voor jou als ouder, maar wel op dat moment nodig voor je kind om letterlijk alles eruit te kunnen gooien.

De overprikkeling de baas blijven

Heel fijn al die woedeaanvallen, maar vaak zijn wij als ouders er toch behoorlijk klaar mee en verlangen we weer naar dat klein mensje wat in standje relaxed hangt. Goed nieuws, dat kan! Zoals ik hierboven vertelde zijn er dus meerdere fases van overprikkeling. Het valt alleen wat minder op dan zo’n woedeaanval. Maar het fijne eraan is, dat wanneer jij ze kunt zien bij je kind, je die aanvallen dus voor kunt zijn.

Zo herken je de signalen

Eerste fase:

  • Je kind gaat friemelen aan kleding of haren (Kan overprikkeling, maar ook onderprikkeling zijn.
  • Je kind valt/struikelt over alles of maakt ineens lompere of grovere bewegingen
  • Je kind gaat drukker praten
  • Je kind gaat door de mond ademen of krijgt spontaan een verstopte neus
  • Je kind krijgt ineens een allergische reactie
  • Je kind gaat op dingen kauwen of zuigen (vingers, kleding, labels, pennen etc)
  • Je kind bedekt zijn oren of ogen of wil zijn/haar capuchon niet meer afdoen

Tweede fase:

  • Je kind gaat theatraal gedrag laten zien
  • Je kind gaat op overdreven op dingen kauwen (hele stukken mauw of bijv een hele hand)
  • Je kind gaat heel druk gedrag laten zien
  • Je kind gaat heel hard praten (overstemmen)
  • Je kind gaat overal op tikken, trommelen of lijkt niet meer stil te kunnen zitten
  • Je kind klaagt over buikpijn, hoofdpijn of oorpijn

Derde fase:

  • Je kind gaat uit contact
  • Je kind ontwijkt je oogcontact of lijkt je niet helder aan te kunnen kijken
  • Je kind gaat enorm in de vertraag stand en lijkt niet meer vooruit te komen
  • Je kind gaat andere mensen, zonder duidelijke reden, irriteren
  • Je kind gaat heel zielig doen of onwijs mopperen
  • Je kind gaat zich verstoppen

Vierde fase:

  • De bom barst letterlijk
  • Je kind gaat schreeuwen of slaan
  • Je kind gaat ontroostbaar hard huilen
  • Je kind gaat huilen tot overgeven aan toe
  • Je kind ontploft en vlucht of loopt weg
Op tijd ingrijpen om overprikkeling te voorkomen

Wanneer je de eerste signalen ziet bij je kind (de eerste fase), is het handig om al te gaan ontladen met je kind. Dit voorkomt dat je kind doorschiet naar de volgende fase en uiteindelijk in de laatste fase belandt.
En hoe doe je dat dan, ontladen? Door in eerste instantie te zorgen dat de prikkels verminderen en rust in te bouwen. Zie je dat je kind iets heel spannend vind en kauwt het op de mauw bijvoorbeeld? Dan is waarschijnlijk de stap wat te groot en kun je samen kijken of je de stap kleiner kunt maken. Zie je dat je kind veel struikelt of valt zonder reden? Kijk dan eens of je wat meer rust momenten kunt inbouwen? Is je kind enorm door de mond aan het ademen? Ruik dan eens of er ergens intense geuren zijn waar je kind op overprikkelt op dat moment.

Is je kind nu inmiddels in de derde fase beland? Dan zit je al op het randje en heeft je kind al minder controle over zijn lichaam. Het is dan aan jou als ouder om je kind hierin te begeleiden om te kunnen ontladen. Dat is altijd eerst wegstappen van de prikkels (waar mogelijk) en dan te gaan ontladen. Dat kan zijn door rust in te bouwen of lekker alle energie eruit te gooien door te gaan fietsen/sporten of juist heerlijk de bossen in te gaan.

En wat als de bom nu toch barst?

Heb jij de signalen even niet gezien en is je kind toch in die laatste fase beland? Zorg dat je je kind de ruimte geeft om te ontladen binnen jouw gestelde kaders. Maak daar samen afspraken over op een moment dat je kind en jij relaxed zijn. Ben consequent op het moment van een uitbarsting en hou je aan de gemaakte afspraken.
En last but not least. Weet dat je nooit faalt als ouder. Het is een proces van vallen en opstaan. Alles is een leerproces en van fouten groeien we alleen maar.

Wil je meer weten over hoogsensitiviteit? Lees dan het artikel Hoogsensitiviteit als talent.

Join the Morris + Maan club

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en de ontvang de nieuwste blog, acties en inspiratie in je mailbox.

No Comments

    Leave a Reply